verwarrend verbonden

Het was me het weekje weer wel – om met PowNews presentator Dominique Weesie te spreken. Eerst afgelopen zaterdag, 27 oktober, de presentatie van de brochure De muur is afgebroken van ds. Henri Veldhuis, uitgegeven door Kairos Palestina Nederland en de Vrienden van Sabeel Nederland. En dan eergisteren, 1 november, de presentatie van de bundel Meervoudig verbonden onder redactie van dr. Arjan Plaisier en dr. Klaas Spronk. Bij beide was ik aanwezig, bij de eerste bijeenkomst in de Amersfoortse Bergkerk vanuit Vrienden van Sabeel als mede-organisator van het mini-symposium, bij de tweede in de Amsterdamse Thomaskerk als een van de medeauteurs van de bundel.

Met een goed glas wijn naast mij en de overweldigende geur van het halffabricaat van de chorizo in rode wijn voor mijn verjaardagsborrel morgen, ben ik niet echt in de stemming voor een minutieus verslag. Maar ik zal de trouwe lezers mijn globale indruk niet onthouden en ook nog een paar aardige links doorgeven: 

De opkomst in de Bergkerk op 27 oktober maakte mij blij: ruim 100 bezoekers waren gekomen om te luisteren naar de reacties van Bert de Vries, Cees van der Kooi en Geert van Dartel.

Mijn eerste ‘verwondering’ was er echter voor de inleider Jan van der Kolk, voorzitter van Kairos Palestina Nederland. Heel helder zette hij uiteen dat er als het om de staat Israël gaat twee groepen ‘strijdenden’ zijn in de kerk: de groep die de strijd van het verleden nog aan het uitvechten is, en de groep die zich in de strijd van het heden werpt. En dan gaat het niet zozeer over pro-Israëlisch of pro-Palestijns, maar om het onrecht van het verleden, te weten de Shoah en het (Europese) antisemitisme (in de volksmond Holocaust genoemd) en het onrecht van het heden: de Israëlische bezettings- en discriminatiepolitiek ten opzichte van Palestijnen. Dat beide groepen elkaar zo vaak niet begrijpen, lijkt vanzelfsprekend als je de discussie door deze bril beziet. Ik denk dat het daarom van belang is om tegenover elkaar de legitimiteit van de strijd van de ander tegen onrecht en onderdrukking te erkennen – maar tegelijkertijd ook uit te spreken dat die strijd geen reden mag zijn om ander onrecht te rechtvaardigen of oogluikend toe te staan.

Onder de toehoorders waren zowel befaamde voorvechters voor de Palestijnse rechten, zoals Dries van Agt en Anja Meulenbelt, als geestelijke strijders voor het onvoorwaardelijke bestaansrecht en de status quo van de staat Israël, zoals joods-christelijk pastor Ben Kok. Jammer genoeg besloot een mevrouw uit de laatste groep het verhaal van Bert de Vries te verstoren. De dagvoorzitter, Jan Willem Stam, maande haar zich verderte gedragen volgens de afgesproken regels, waarop ze zei dat ze dat niet kon. Daarop verzocht Stam haar de zaal te verlaten, wat ze samen met een medestandster deed. Later op de middag stonden beide dames voor de kerk met een zelf gefabriekte gele ‘jodenster’ met het woord Israël op, pamfletjes uit te delen. Pamfletjes oké, maar die ‘jodenster’ gaat mij echt te ver. Voor het overige hebben de dames zich trouwens goed vermaakt met de door ons aangeboden borrel en hapjes. Of ze het als vurige kolen hebben ervaren…  ;o)

Een uitgebreid, meer inhoudelijk verslag van deze middag is te vinden op het weblog van Anja Meulenbelt, verlucht met vele foto’s (al sta ik er niet bijster voordelig op). Nog meer foto’s zijn te vinden via de website van auteur Henri Veldhuis. Daar zijn ook de links naar twee PDF-downloads van de brochure te vinden, één met en één zonder uitgebreide voetnoten en bronvermeldingen.

Dan de presentatie van Meervoudig verbonden. Nieuwe perspectieven op vragen rond kerk, Israël en Palestijnen, eergistermiddag in Amsterdam. Daar waren zo’n 75 toehoorders aanwezig, voor een belangrijk deel dezelfden als in Amersfoort. Waar in echter Amersfoort de leden van het synodemoderamen van de PKN verstek hadden laten gaan, waren ze hier wel aanwezig. Ook Ben Kok was weer van de partij en wist ook hier, net als in Amersfoort als eerste de aandacht van de microfonist te krijgen om vanuit het publiek een vraag te stellen. Daarvoor kwamen echter de sprekers van de middag aan het woord. Twee redactieleden van het PKN-blad Kerk en Israël Onderweg, Reinier Gosker en Greetje van der Harst, gaven een korte en zelfs ludieke inleiding. Wat me tegenviel is dat de laatste blijkbaar niet had begrepen wat ik in mijn artikel bedoel met de opmerking dat het conflict van Israëli’s en Palestijnen hun conflict is en niet dat van de PKN. Zij interpreteerde dat alsof de kerk dan geen partij zou mogen kiezen, terwijl ik ervoor pleit dat de PKN dat eindelijk wél eens gaat doen, namelijk door meerzijdig partijdig te worden: beide partijen volop gaan steunen bij het zoeken van oplossingen voor hun conflict, en daarbij de bijbelse noties van recht en gerechtigheid hoog te houden.

Het referaat van dr. Jan van der Graaf, de Bondscoach, vond ik nogal wollig. Ongemakkelijk werd het toen hij Naim Ateek, oprichter en directeur van Sabeel, in een groezelig daglicht stelde over de band van een paar van diens anglicaanse medepriesters van de St. George Cathedral in Oost-Jeruzalem. Toen Jan Willem Stam, die later als oud-voorzitter van Vrienden van Sabeel sprak, hem dat in het forumgesprek verweet, had Van der Graaf het opeens niet zo gezegd. Dat vond ik niet kies. Daarnaast presteerde Van der Graaf het ook nog om de Arabische tegenstemmen tegen het VN-verdelingsplan voor het mandaatgebied Palestina van november 1947 (niet 1948, zoals hij foutief vermelde) te wijten aan de islam – terwijl ik er toch tamelijk zeker van ben dat de Arabische vertegenwoordigers meer door de pan-Arabische gedachte en misschien zelfs al wel door het Arabisch socialisme geleid werden dan door salafistisch-islamitische ideeën waarmee wij heden ten dage soms worden geconfronteerd. Volgens mij was dat ook volgens de handreiking Israël. Volk, land, staat uit 1970 waar Van der Graaf nog braaf mee schermde geen beslissende factor.

Ds. Cees Lavooi, de volgende spreker, en wel vanuit het Evangelisch Werkverband kwam met een verhaal dat erop neer kwam dat een kerk die niet het gesprek met de synagoge zoekt een gemankeerde kerk is, omdat men dan een schat die het jodendom in erfpacht heeft ontvangen, niet leert kennen. Hij noemde christendom en jodendom twee ‘bypasses’ naar Gods hart en speelde wat met dat beeld – op een gegeven moment zelfs zo dat God en jodendom op het hemels niveau zaten en wij christenen ‘hier beneden’. Het kwam akelig dicht bij het misverstand als zou het rabbijnse jodendom God beter kennen dan wij christenen, omdat zij ‘eigen volk’ zijn van Messias Jezus (die ze trouwens meestal niet als zodanig erkennen). Lavooi vergeet dan voor het gemak even dat het hedendaagse jodendom, in al zijn verschijningsvormen, ook het rabbijnse, precies even ver van de bijbelse tijden en geschiedenissen af staat als wij christenen – hun canon is zelfs later afgesloten dan de onze. Natuurlijk is het goed om in gesprek te gaan, te zijn en te blijven (met wie van hen is dan ook een belangrijke vraag), maar laten we nu niet vervallen in de judaeolatrie dat het jodendom een voor het ontvangen van het Goddelijk heil onmisbare kennis- of ervaringsschat bezit die wij christenen ontberen. Dat is wat ik op Lavooi’s verhaal tegen heb. Het is me te esoterisch-romantisch, te conventikelig bewonderend voor ‘het Oude Volk’.

Het referaat van Jan Willem Stam was een persoonlijke ontboezeming over de frustraties die hij de afgelopen jaren heeft opgelopen in het kerkelijk gesprek over Israël en de Palestijnen. Wantrouwige geesten zullen het afdoen als een emotioneel verhaal om het publiek te bespelen, maar ik ken Jan Willem en weet dat het oprecht is. Hij speelde hier geen rol. Bij de Vrienden van Sabeel vertelt hij precies hetzelfde. Hij luistert beter dan de meesten van ons naar zijn geweten en dat is zeer te prijzen. Zijn uiteindelijke vraag is daardoor des te prangender: Wat heeft ons weloverwogen en voorzichtig niet-polariserende gesprek hier voor zin, als er ondertussen dagelijks slachtoffers vallen in het Israëlisch-Palestijns conflict? Wil ik dat gesprek wel als het betekent dat we daardoor niet in beweging komen om die slachtoffers bij te staan? Dat synode-scriba en mederedacteur Arjan Plaisier mede hierop reageerde met: “Als u zegt dat we moeten stoppen met praten en nu eens iets moeten gaan doen, mag ik dan vragen wat wij gaan doen? Daar ben ik dan sceptisch over.” – dat vind ik dan weer cynisch. Je inzetten voor het kerkelijk gesprek hier is een goede zaak, maar dat kan nooit betekenen dat we nog niets kunnen doen voordat dat altijd voortdurende (!) gesprek is afgerond. Dat zou ook in flagrante tegenspraak zijn met wat Jacobus ons voorhoudt in zijn brief: “Laat mij maar eens zien dat je kunt geloven zonder daden; ik zal u door mijn daden tonen dat ik geloof.” (Jac. 2:17-18)

Zo kom ik bij het verhaaltje van de boomlange Eric Vink van Christenen voor Israël. Ook al trapte hij niet in de valkuil om hier nog eens even fijn het hele CvI-gedachtegoed uit de doeken te doen (als dat al zou kunnen), desalniettemin was zijn praatje voor mij een deceptie, om het eens netjes te zeggen. Hij legde een link naar humor en de Jiddisje witz en ging er zelf ook eentje vertellen. Een goeie witz, maar zo groep 5 verteld dat het tenenkrommend was: nooit zelf al vast gaan lachen omdat je het einde weet, terwijl de hoorders nog niet halverwege het verhaal zijn. Fout, fout, fout. Het liep erop uit dat alle gepolariseerde gespreks-‘partners’ nu eens uit hun veilige bunkers moesten komen om daarbuiten in kwetsbaarheid elkaar eerst eens te leren kennen. Bunkers? Niet om het een of ander, maar ik heb ze bij de Vrienden van Sabeel nog niet ontdekt – ik praat zelfs (weer) met Ben Kok! En als klap op de vuurpijl nodigde Vink ons allemaal uit om eens in Nijkerk (hé, hij had toch net zelf ook ‘onze Nijkerkse bunker’ nog genoemd?) met hem een kopje koffie te komen drinken. Over ‘bunkermentaliteit’ gesproken: “Mijn deur staat altijd open” hoe vaak heb ik dat in het pastoraat al niet gehoord… Tenenkrommend.

Goede en wijze woorden werden na de pauze gesproken door collega Chiel van den Berg uit Zoetermeer. Het malle is dat ik ze niet meer paraat heb, maar dat ik wel weet dat ik dacht: de spijker op z’n kop! Dat geeft hoop voor Israël, de Palestijnen, de Gereformeerde Bond en de Protestantse Kerk.

Al met al was het toch geen weggegooide middag. Ik heb zelfs 11 brochures De muur is afgebroken kunnen slijten. Ik heb veel leuke mensen gesproken en ging letterlijk als laatste de deur van de Thomaskerk uit, en wel bijna gelijktijdig met Ben Kok.

Ik stond nog met Meervoudig Verbonden-redactiecoördinator Remmelt Meijer na te praten voor de kerk, toen Ben Kok zich terug haastte omdat hij zijn jas was vergeten. Ik had – eerlijk is eerlijk – eigenlijk gehoopt hem te ontlopen, dus stapte ik voortvarend richting mijn auto, totdat… ook ik bemerkte dat mijn overjas nog in de kerkgarderobe hing. Teken 1: niemand onzer is zonder zonde. Toen ik met snel aangeschoten jas, de koster groetend, de Thomaskerk verliet, stond Ben daar nog z’n jas dicht te futselen en vroeg welke kant ik op ging. Dezelfde dus als hij, zucht. Teken 2: “Gaan er ooit twee samen op weg zonder bij elkaar te zijn gekomen?” (Amos 3:3) en “Leg een geschil snel bij, terwijl je nog met je tegenstander onderweg bent” (Mat. 5:25). De volgende paar honderd meter hebben we dus met elkaar gepraat. Ook toen we onze auto’s – die vlak bij elkaar bleken te staan – hadden bereikt, hebben we nog zeker een kwartiertje staan praten. Om Bens blog te citeren:

En, nog heel verrassend:  de laatsten die weggingen waren Johan vd Berg (Jominee van Sabeel) en ik, dus we liepen al pratend naar de auto’s en dat was nog een aardig gesprek, even los van de meningsverschillen bleek er mbt. persoonlijk geloof  een aardige uitwisseling mogelijk.
Johan merkte op dat “Israel toch het grote verschilpunt blijft” en dat is terecht.

Onwetend heeft Ben me daarna nog geholpen om weer uit de Amsterdamse verkeerskluwen richting Utrecht te komen: ik ben gewoon zijn opvallende busje gevolgd. Dan kan hij altijd zeggen dat Jominee voor een korte tijd zelfs zijn volgeling is geweest…

Hier houd ik het dan maar bij.
Greetz, Jominee

P.S. Voor de linkfreaks: Reformatorisch Dagblad, Nederlands Dagblad (betaalsite), Het Goede Leven, recensie door Henk Vreekamp in Het Goede Leven, recensie door Henk de Jong in het ND (betaalsite)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Kerk & Israël, Palestina & Israël en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

18 reacties op verwarrend verbonden

  1. Pingback: PKN visie op kerk/Israel/Palestijnen “meervoudig verbonden” , “plaisierig”, maar niet plezant. | tora-yeshua.nl | Tora Yeshua | tora-yeshua.nl

  2. Ettje zegt:

    En nu even uitblazen en wat afstand proberen te nemen. Anders houd je het niet vol! Het blijft moeilijk! Vooral doordat christenen over de rug van anderen hun visies blijven uitvechten. Terwijl het uiteindelijk moet gaan over onrecht en mensenrechten die met voeten worden getreden!
    Voor mij telt alleen de vraag: voor wie kan ik de naaste zijn, en: wat zou Jezus gedaan hebben als Hij daar nu zou rondlopen?

    • Corrie van der Hart zegt:

      Hé Ettje, toevallig heb ik vorige week pas je weblog over de reis naar Israel en Palestina olv ds Willemien Keuning en Riet Schelhaas gelezen en de foto’s bekeken. Vooral die laatste blog ‘ONUITGEPAKT’ vond ik zo mooi. In 2009 ben ik meegeweest. Gids was toen Meta Floor. Ik denk er ook nog zo vaak aan terug. Daar ken ik Johan van. Ook toen was hij aanwezig. Mijn koffer is ook nog steeds niet uitgepakt.
      Een hartelijke groet,
      Corrie

  3. Jaap Hamburger zegt:

    Dag Johan, begrijp ik het goed: welgefeliciteerd nog met je verjaardag van 4 november…was de chorizo op smaak? En, minstens zo gefeliciteerd met dit verslag. Voor zover ik tot oordelen bevoegd ben: je hebt schrijftalent….en polemisch talent, zonder de deur dicht te slaan (de uitdrukking ‘deuren die open -blijven- staan’ durf ik al niet meer te gebruiken…).

    Jaap Hamburger

    • jominee zegt:

      Beste Jaap, bijna goed: ik vierde het op 4 november in kleine kring, maar was in de voorafgaande week jarig. De chorizo in rode wijn was trouwens heerlijk – je moet overigens wel van sterke smaken houden…
      En dank voor de felicitatie en je compliment! ;o)

      • Corrie van der Hart zegt:

        Dat was ik ook nog in mijn emailtje vergeten Johan, nog van harte gefeliciteerd met je verjaardag.

        Een geweldig verslag Johan!
        Ik kon helaas niet bij de presentatie van de brochure aanwezig zijn, zodat ik ook de ontmoetingen met inmiddels bekenden gemist heb.

  4. Unger zegt:

    Stel je voor dat Israel Judea, Samaria en oost Jeruzalem ‘Jodenvrij’ gaat maken,
    zoals de innige wens is van de voorvechters van de rechten van de palestijnen, en er zo een echte vredige situatie in Israel & Palestina ontstaat. Op wie gaan jullie (de voorvechters van….) je dan richten ? Er zijn immers talloze brandhaarden in deze wereld; voor wie zou van Agt in de bres springen? en Meulenbelt ?

    • jominee zegt:

      Beste Unger,
      Wie heeft het gehad over ‘Jodenvrij’ maken? We hebben het steeds over gelijkwaardig en met gelijke rechten samenleven in Israël en de Palestijnse gebieden. Hoe dat staatkundig een vorm moet krijgen, daarover wordt heel divers gedacht.
      Is een tweestatenoplossing haalbaar? De meeste Israëli’s en Palestijnen denken dat dit onderhand een gepasseerd station is.

      Misschien zou de staat Israël de Palestijnse gebieden nu eens echt kunnen gaan annexeren, alle inwoners stemrecht en gelijke rechten geven en zo kunnen gaan werken aan een rechtvaardig en vreedzaam samenleven…

      Als de staat Israël zich vanaf 1967 had ingesteld op het blijven van de Palestijnse bevolking en de Palestijnse dorpen, ook in de bezette gebieden, gewoon van goede aansluiting op de Israélische infrastructuur, waterleiding en elektriciteitsnet had voorzien – ik denk dat de meeste Palestijnen nu helemaal niet naar een eigen afzonderlijke staat zouden streven, maar Israël zouden zien als ‘hun’ staat.

      Het probleem is dat de harde zionistische lijn uitging en nog steeds uitgaat van een ‘Palestijnenvrij’ gemaakt Judea en Samaria, en liefst ook een ‘Palestijnenvrije’ rest van Israël. Maar dat is een onrealistisch, achterhaald, 19e eeuws etnisch-nationalistisch concept, lijkt mij.

  5. Ettje zegt:

    Dag Corrie,
    Dank voor je reactie. Ik denk dat die koffer altijd onuitgepakt zal blijven.
    Tenminste, zolang het onrecht ten opzichte van de Palestijnen blijft bestaan.
    En elke keer weer kijk ik met verbazing naar de reacties hier, en vraag me af hoe sommige mensen zo voorbij kunnen blijven gaan aan het leed dat de Palestijnen wordt aangedaan.
    Wie dat één Kerr heeft gezien kan daarover nooit meer zwijgen!
    Hartelijk groet,
    Ettje

    • Corrie van der Hart zegt:

      Daar verbaas ik me ook steeds weer over Ettje. Net zoals die Unger hieronder. Hij leest blijkbaar geen kranten en kijkt nooit geen tv. Of hij begrijpt niet wat hij leest.

  6. Unger zegt:

    Ettje, en ik vraag me steeds met verbazing weer af waarom er mensen zijn die maar blijven doen alsof het leed der palestijnen HET leed op aarde is. De gemiddelde arabier leeft onder beroerdere omstandigheden! Daar zwijgt de massa dan wel over !?

  7. Ettje zegt:

    Beste Unger, blijkbaar raken je redelijke argumenten op en ga je daardoor onzinnige argumenten gebruiken. Of je begint in te zien dat er toch wel iets heel erg mis is in Israël, maar kun je dat nog niet toegeven! Niemand hier heeft ooit beweerd dat het leed van de Palestijnen HET enige leed op deze wereld is. Maar wij voelen ons nu eenmaal met hen verbonden, doordat we ze ontmoet hebben en in hun ogen gekeken hebben, waardoor wij hun naasten zijn geworden!
    Trouwens, voor wie ga jij je inzetten als je je niet meer hoeft op te werpen als verdediger van de staat Israël?

  8. Unger zegt:

    Ettje, ik geloof en vertrouw op de G’d van Israel. Ik geloof in Zijn woord. Ik geloof in Zijn beloften. Het terugvergaderen van Zijn volk is wel HET teken in welke tijd wij leven, zo ben ik overtuigd. (Waar ‘gelovigen’ de ‘wijsheid’ vandaan halen dat volk & land er niet meer toe doen……is mij een volslagen raadsel!?) Doet Israel in mijn ogen alles goed? vind ik joden allemaal zo fijn en aardig ? Neen….Maar vergeet niet dat Israel -niet- in noord Europa ligt, een soort Belgie of zo; het is gelegen in een ‘islamitisch-wespennest’ , het M.O. ! Ooit van de ‘geestelijke strijd’ jegens Israel gelezen ? Nee, daar lees je in de meeste kranten helemaal niets over. Ook de NOS laat daar niets over zien Corrie. Andere ‘kanalen’ kunnen je kennis en wetenschap aardig opkrikken. Israel zal niet met rust worden gelaten tot Jeshua terugkomt, in SION ! Zolang ik mijn geloof & Bijbel niet overboord werp, blijf ik mij dus voor Israel inzetten Ettje. Wie Israel zegent…….

    God zegende de zevende dag en verklaarde die heilig, want op die dag rustte hij van heel zijn scheppingswerk! (ook deze tekst wordt niet serieus genomen,,,,)
    Shabbat shalom!

  9. Ettje zegt:

    @Unger; Als jij werkelijk gelooft in- en vertrouwt op de God van Israël dan begrijp ik helemaal niets meer van de manier waarop jij reageert en praat over de Palestijnen. Zou je dat ‘terugvergaderen’ dan maar niet aan Hem overlaten, en ondertussen dat volk van Hem niet eens tot de orde roepen, zoals je een kind, waar je zielsveel van houdt, tot de orde roept als het niet leeft zoals het hoort te leven? Of denk je dat HIJ dat zelf niet kan en daarbij een handje geholpen moet worden?

    Wat mij betreft voel ik me meer verbonden met de Christen Palestijnen en Christen Joden dan met welke liberale Jood dan ook, enkel vanwege het feit dat hij/zij zich Jood noemt…

    En als jij de Sabbat wilt vieren, prima! Niemand in ons land belet je dat. Maar ik vier de 1e dag van de week, de zondag, omdat dat de dag is waarop Jezus opstond… Een dag waar je, als je in Israël bent, nog minder van merkt dan in ons land!

  10. Jaap zegt:

    Ettje voor de goede orde, de Messiaanse Joden denken over Israel volledig verschillend dan de Palestijnse Christenen, dus hen onder één noemer te plaatsen gaat hier niet op.

  11. Ettje zegt:

    @Jaap; Ik had het toch niet over de Messiaanse Joden?

  12. Unger zegt:

    Maar Ettje, als je de 10 geboden, beschreven in het 1e testament niet serieus neemt, hoe kun je dan het 2e testament wel serieus nemen? Hoe kun je er dan in vredesnaam op vertrouwen dat wat G’d ons daar beloofd, wel letterlijk genomen mag worden? Ook u hebt -helaas- de ‘tak’ waarop u zat doorgezaagd, en bent zodoende het spoor bijster geraakt…..
    Tijd voor een grondige herbezinning! En dat gaat m.i. prima samen met verbonden zijn met arabische christenen.

  13. Jaap zegt:

    Ettje Christen Joden is hetzelfde als Messiaanse Joden. Heb jij een andere uitleg?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s